Cập nhật Tình hình Cúm mùa Đông-Xuân 2025–2026 và Những Điều Cần Biết

Mùa đông–xuân là thời điểm dịch cúm hoạt động mạnh nhất trong năm. Năm nay, các dữ liệu giám sát từ khắp nơi trên thế giới và tại Việt Nam đang cho thấy một mùa cúm đầy thách thức, với sự chiếm ưu thế rõ rệt của một số chủng virus và ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe cộng đồng.

1. Tình hình cúm trên Thế giới: Một mùa Đông–Xuân nghiêm trọng

Theo dữ liệu giám sát toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mùa cúm 2024–2025 là một trong những mùa cúm nghiêm trọng nhất trong nhiều năm gần đây – dấu hiệu cảnh báo cho mùa đông–xuân 2025–2026 tại Việt Nam.

Tại Hoa Kỳ:
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) phân loại mùa cúm 2024–2025 ở mức nghiêm trọng cao, lần đầu tiên kể từ năm 2018.
- Ước tính: 33 triệu ca nhiễm, 430.000 ca nhập viện và 19.000 ca tử vong (tính đến 2/2025).
- Nhóm trên 65 tuổi chiếm tỷ lệ nhập viện cao nhất.
Tại Châu Âu:
Nhiều quốc gia ghi nhận hoạt động cúm ở mức cao.
- Tại Pháp, tháng 1/2025, tỷ lệ dương tính cúm đạt 52,1%, tỷ lệ tử vong 7,3%.
- Các chủng đồng lưu hành gồm A(H1N1), A(H3N2) và B/Victoria.
Tại Châu Á:
Khu vực Tây Thái Bình Dương, bao gồm Việt Nam, đang chứng kiến tỷ lệ nhiễm cúm tăng cao.
- Nhật Bản ghi nhận đợt bùng phát cúm lớn nhất trong 25 năm, với hơn 9,5 triệu ca nhiễm từ 9/2024 đến 1/2025.

👉 Chủng virus chiếm ưu thế:
Theo hệ thống FluNet của WHO, virus A/H3N2 là tác nhân chủ đạo trên toàn cầu, cùng với sự lưu hành của A/H1N1 và cúm B/Victoria.

2. Tình hình tại Việt Nam: Cúm A/H3N2 đang là tâm điểm

Việt Nam hiện đang phản ánh xu hướng chung của thế giới. Theo dữ liệu giám sát cúm quốc gia do Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương thực hiện và báo cáo cho WHO:

Cúm lưu hành quanh năm: đặc trưng của vùng khí hậu nhiệt đới.
Đỉnh dịch cuối 2024 – đầu 2025: ghi nhận số ca mắc tăng mạnh.
Chủng chủ đạo: cúm A/H3N2 là nguyên nhân chính, tiếp theo là A/H1N1.

💬 Sự chiếm ưu thế của A/H3N2 đặc biệt đáng chú ý, vì trong các mùa dịch trước, chủng này thường liên quan đến các đợt cúm nặng hơn và hiệu quả vắc-xin thấp hơn khi virus có biến đổi kháng nguyên.

3. Dự báo mùa Đông–Xuân 2025–2026 và Chiến lược Ứng phó

🔸 Dự báo

Dựa trên dữ liệu hiện tại, mùa cúm đông–xuân 2025–2026 tại Việt Nam được dự đoán tiếp tục phức tạp, với sự lưu hành đồng thời của nhiều chủng virus, trong đó A/H3N2 có thể vẫn chiếm ưu thế.

🔸 Hành động của ngành Y tế

Trước tình hình này, Bộ Y tế Việt Nam đã ban hành Quyết định số 1840/QĐ-BYT (ngày 03/06/2025), cập nhật tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa”.
Văn bản này là kim chỉ nam cho toàn bộ hệ thống y tế, giúp chuẩn hóa phác đồ chẩn đoán, điều trị và dự phòng nhằm ứng phó hiệu quả hơn với các mùa dịch cúm.

4. Hành động của mỗi cá nhân: Phòng ngừa chủ động

1. Tiêm phòng vắc-xin – “Vũ khí” hiệu quả nhất

Vắc-xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, nhập viện và tử vong.
Thành phần vắc-xin được WHO cập nhật mỗi năm, phù hợp với các chủng virus đang lưu hành.
Khuyến nghị: Tiêm nhắc lại hàng năm để đảm bảo cơ thể luôn có hàng rào bảo vệ tối ưu.

2. Các biện pháp không đặc hiệu vẫn cực kỳ quan trọng

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Đeo khẩu trang tại nơi đông người hoặc khi có triệu chứng hô hấp.
Che miệng khi ho/hắt hơi, giữ khoảng cách với người có dấu hiệu bệnh.
Tăng cường sức đề kháng: Dinh dưỡng cân bằng, tập thể dục đều đặn, nghỉ ngơi đầy đủ.

⚠️ Bệnh cúm không phải là cảm lạnh thông thường.
Với sự biến đổi liên tục của virus, mỗi người cần nâng cao nhận thức và hành động chủ động để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.

Tài liệu tham khảo

PGS.TS.BS. Phạm Quang Thái (24/10/2025). Cập nhật dịch tễ cúm mùa và vai trò của vắc-xin trên người cao tuổi.
Quyết định số 1840/QĐ-BYT (Bộ Y tế Việt Nam, 03/06/2025): Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa.
Patel M. M. et al. (2023). Inactivated and Recombinant Influenza Vaccines. In Plotkin’s Vaccines (8th ed.).
World Health Organization. Dữ liệu từ Hệ thống Giám sát và Đáp ứng Cúm Toàn cầu (GISRS) và FluNet.

Hội y học dự phòng việt nam