Đặc điểm kháng nguyên bề mặt vi rút cúm

“Kháng nguyên” là các cấu trúc phân tử trên bề mặt vi rút, được hệ miễn dịch nhận diện và có khả năng kích hoạt một dạng phản ứng miễn dịch, đó là quá trình sản sinh kháng thể. Hai loại protein (hemagglutinin và neuraminidase) trên bề mặt vi rút cúm chính là các kháng nguyên chủ yếu bị các kháng thể nhắm đến. Việc xác định đặc điểm kháng nguyên bao gồm phân tích các tính chất kháng nguyên của vi rút để xem xét mức độ liên quan giữa chúng. CDC thực hiện xác định đặc điểm kháng nguyên của các vi rút nhằm theo dõi những thay đổi ở các chủng vi rút đang lưu hành, đồng thời so sánh mức độ tương đồng giữa các chủng này với những chủng vi rút có trong vắc xin cúm.

Các protein trên bề mặt các hạt vi rút được hệ miễn dịch nhận diện, từ đó kích hoạt một dạng phản ứng miễn dịch. Những protein bề mặt này được gọi là kháng nguyên. Việc xác định đặc điểm kháng nguyên bao gồm phân tích các tính chất kháng nguyên của vi rút để xem xét mức độ liên quan giữa chúng. CDC thực hiện xác định đặc điểm kháng nguyên của các vi rút nhằm theo dõi những thay đổi ở các chủng vi rút đang lưu hành, đồng thời so sánh mức độ tương đồng giữa các chủng này với những chủng vi rút có trong vắc xin cúm.

Hai loại protein (hemagglutinin và neuraminidase) trên bề mặt vi rút cúm đóng vai trò là các kháng nguyên chính bị các kháng thể nhắm đến (xem Hình 1). Khi một người tiếp xúc với vi rút cúm (thông qua nhiễm bệnh hoặc tiêm vắc xin), hệ miễn dịch của họ sẽ tạo ra các kháng thể đặc hiệu chống lại những kháng nguyên trên chính chủng vi rút cúm đó. Thuật ngữ “đặc tính kháng nguyên” được dùng để mô tả phản ứng miễn dịch do các kháng nguyên trên một chủng vi rút cụ thể kích hoạt. “Xác định đặc điểm kháng nguyên” là quá trình phân tích các tính chất kháng nguyên của vi rút nhằm đánh giá mức độ liên quan của nó với một chủng vi rút khác.

Hình 1: Vi rút cúm

Trong một mùa cúm điển hình, CDC thực hiện xác định đặc điểm kháng nguyên cho khoảng 2.000 chủng vi rút cúm để theo dõi các thay đổi ở những chủng đang lưu hành và so sánh mức độ tương đồng giữa chúng với các chủng vi rút có trong vắc xin cúm. Việc xác định đặc điểm kháng nguyên có thể cung cấp thông tin về khả năng của vắc xin cúm trong việc tạo ra phản ứng miễn dịch chống lại các chủng vi rút cúm đang lưu hành trong cộng đồng. Thông tin này cũng giúp các chuyên gia quyết định xem nên đưa những chủng vi rút nào vào vắc xin cúm cho mùa tiếp theo.

Giải trình tự gen và các xét nghiệm huyết thanh học (sử dụng huyết thanh người) cung cấp thêm thông tin về mức độ tương đồng giữa các chủng vi rút cúm đang lưu hành với các chủng vi rút có trong vắc xin hoặc các chủng vi rút cúm khác.

Nguồn tham khảo: https://www.cdc.gov/flu/php/viruses/antigenic.html