Các tài liệu của Bộ Y tế về cúm phục vụ nhiều mục đích khác nhau: chẩn đoán, điều trị; giám sát bệnh; tổ chức tiêm chủng; và lập kế hoạch phòng, chống dịch. Khi tra cứu, cần phân biệt văn bản pháp luật với hướng dẫn chuyên môn hoặc kế hoạch và kiểm tra thời điểm áp dụng. Dưới đây là những tài liệu đáng chú ý đã được đối chiếu đến ngày 01/11/2026.

Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và giám sát cúm

Quyết định 1840/QĐ-BYT ngày 03/06/2025 ban hành “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa”, áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong cả nước và thay thế Quyết định 2078/QĐ-BYT năm 2011. Hướng dẫn đề cập chẩn đoán, điều trị và dự phòng. Riêng về tiêm phòng, tài liệu yêu cầu thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Y tế, không quy định một lịch tiêm vắc xin cúm hoàn chỉnh. [1]

Đối với giám sát dịch tễ, Quyết định 4962/QĐ-BYT ngày 27/11/2020 ban hành hướng dẫn giám sát trọng điểm hội chứng cúm, trong đó có tiêu chí lựa chọn trường hợp giám sát, lấy mẫu và xét nghiệm. Đây không phải tài liệu quy định lịch tiêm. Khi sử dụng các biểu mẫu hoặc quy trình của tài liệu năm 2020, đơn vị cần kiểm tra hướng dẫn cập nhật của cơ quan chuyên môn. [2]

Quy định mới về giám sát và tiêm chủng

Từ ngày 01/07/2026, Thông tư 15/2026/TT-BYT quy định về giám sát, thông tin và báo cáo trong phòng bệnh; đồng thời bãi bỏ Thông tư 17/2019/TT-BYT và Thông tư 54/2015/TT-BYT. Thông tư cũng quy định việc sử dụng các hướng dẫn chuyên môn đã ban hành trước đó trong thời gian chưa có hướng dẫn thay thế phù hợp. Do đó, cần phân biệt hiệu lực của thông tư với tình trạng áp dụng của từng hướng dẫn kỹ thuật. [3]

Thông tư 13/2026/TT-BYT, có hiệu lực cùng ngày, quy định về hoạt động tiêm chủng. Điều 4 đưa bệnh cúm vào danh mục bệnh phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm trong tiêm chủng chống dịch. Tuy nhiên, cúm không có tên trong danh mục bệnh tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng tại Điều 3. Không nên diễn giải quy định chống dịch thành lịch tiêm cúm thường xuyên cho mọi người. [4]

Kế hoạch năm 2026 và cách tra cứu

Quyết định 631/QĐ-BYT ngày 12/03/2026 ban hành Kế hoạch phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2026, đề cập giám sát và đáp ứng nguy cơ bệnh đường hô hấp, trong đó có cúm. Đây là quyết định phê duyệt kế hoạch công tác theo năm, không thay thế hướng dẫn lâm sàng hay quy định chuyên biệt về tiêm chủng. [5]

Khi viện dẫn văn bản, nên ghi đầy đủ số hiệu, ngày ban hành, cơ quan ban hành và đường dẫn bản gốc; kiểm tra điều khoản bãi bỏ, thay thế và hướng dẫn chuyển tiếp. Với vắc xin cúm, cần tra cứu riêng tài liệu chuyên môn hiện hành về đối tượng, lịch và sản phẩm được phép sử dụng, thay vì suy từ một quyết định điều trị hoặc kế hoạch phòng dịch. [1, 3, 4]

Điểm cần nhớ là mỗi văn bản chỉ có giá trị trong phạm vi được ban hành: hướng dẫn lâm sàng cho khám chữa bệnh, hướng dẫn giám sát cho hoạt động dịch tễ, thông tư cho tổ chức thực hiện và quyết định kế hoạch cho nhiệm vụ từng năm. Đối chiếu đúng nguồn giúp tránh áp dụng nhầm các quy định đã được thay thế.

Tài liệu tham khảo

• [1] Bộ Y tế. Quyết định số 1840/QĐ-BYT ngày 03/06/2025 ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa”. Nguồn văn bản (truy cập 01/11/2026).
• [2] Bộ Y tế. Quyết định số 4962/QĐ-BYT ngày 27/11/2020 ban hành “Hướng dẫn giám sát trọng điểm hội chứng cúm”. Nguồn văn bản (truy cập 01/11/2026).
• [3] Bộ Y tế. Thông tư số 15/2026/TT-BYT ngày 17/05/2026 quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh. Nguồn văn bản (truy cập 01/11/2026).
• [4] Bộ Y tế. Thông tư số 13/2026/TT-BYT ngày 16/05/2026 quy định về hoạt động tiêm chủng. Nguồn văn bản (truy cập 01/11/2026).
• [5] Bộ Y tế. Quyết định số 631/QĐ-BYT ngày 12/03/2026 ban hành Kế hoạch phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2026. Nguồn văn bản (truy cập 01/11/2026).

Nguồn: Phạm Quang Thái – NIHE