Vắc xin cúm mùa 2026–2027 có gì thay đổi theo khuyến cáo của WHO?

Vi rút cúm thay đổi theo thời gian, vì vậy thành phần vắc xin cũng cần được rà soát và cập nhật. Trong khuyến cáo công bố ngày 27/2/2026 cho mùa cúm 2026–2027 ở bán cầu Bắc, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đề xuất ba thành phần đại diện cho các nhóm vi rút cúm đang được theo dõi. Người dân cần hiểu những thay đổi này ra sao và có ý nghĩa gì khi lựa chọn tiêm phòng tại Việt Nam?

Ba thành phần được khuyến cáo là gì?

WHO khuyến cáo vắc xin cúm mùa gồm các thành phần đại diện cho cúm A(H1N1)pdm09, cúm A(H3N2) và cúm B thuộc dòng Victoria. Đây là ba nhóm vi rút cúm mùa mà các chuyên gia phải tính đến khi lựa chọn thành phần vắc xin. [1]

Nhìn vào bảng dưới đây, người đọc có thể thấy những tên khá dài như A/Missouri/11/2025 hay B/Tokyo/EIS13-175/2025. Đó là tên vi rút được dùng làm mốc tham chiếu trong khuyến cáo chuyên môn, không phải tên thương mại của vắc xin. Phần đuôi “-like” có nghĩa là vi rút có đặc tính kháng nguyên tương tự, chứ không nhất thiết phải là đúng mẫu vi rút mang tên ấy. [1, 2]

Nguồn: Khuyến cáo thành phần vắc xin cúm mùa 2026–2027 của WHO, ngày 27/2/2026. [1]

Vì sao lại có hai cột tên vi rút khác nhau?

Không phải WHO khuyến cáo hai loại cúm khác nhau. Vẫn là ba nhóm vi rút nêu trên, nhưng một số vi rút đại diện được lựa chọn khác nhau để phù hợp với công nghệ sản xuất. Chẳng hạn, vi rút được nuôi trong trứng có thể có những thay đổi nhất định trong quá trình thích nghi; vì thế, WHO cân nhắc các ứng viên phù hợp cho từng nền tảng. [2]

Có thể hình dung bảng khuyến cáo như một “bản thiết kế” về thành phần vắc xin. Các nhà sản xuất sử dụng những vi rút đại diện hoặc thành phần có đặc tính phù hợp để phát triển sản phẩm; việc kiểm định và cấp phép còn thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý. Chỉ nhìn vào tên các vi rút trong bảng không thể kết luận loại vắc xin nào tốt hơn. [2]

Điểm mới so với các mùa trước là gì?

So với khuyến cáo cho mùa 2025–2026 ở bán cầu Bắc, cả ba thành phần đại diện trong khuyến cáo 2026–2027 đều được thay đổi. Nếu so với khuyến cáo cho mùa 2026 ở bán cầu Nam, hai thành phần thay đổi là A(H3N2) và B/Victoria. Việc đối chiếu phải thực hiện giữa các vắc xin cùng nền tảng sản xuất. [2]

Đáng chú ý, đến ngày 25/9/2026, WHO công bố khuyến cáo cho mùa cúm 2027 ở bán cầu Nam với các vi rút đại diện trùng với khuyến cáo bán cầu Bắc 2026–2027, khi so theo cùng công nghệ. Điều này không có nghĩa hai mùa cúm hoàn toàn giống nhau, mà chỉ cho thấy tại các thời điểm đánh giá ấy, WHO lựa chọn cùng những mốc đại diện. [1, 3]

Người dân tại Việt Nam cần lưu ý điều gì?

Điều quan trọng nhất là không nhầm khuyến cáo thành phần của WHO với danh sách vắc xin đã được cấp phép hoặc đang có tại Việt Nam. WHO đưa ra cơ sở khoa học để lựa chọn thành phần; mỗi quốc gia có quy trình phê duyệt, cung ứng và hướng dẫn sử dụng sản phẩm cụ thể. [2]

Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới, nơi cúm có thể lưu hành vào nhiều thời điểm trong năm. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào chữ “bán cầu Bắc” hay “bán cầu Nam” trên tài liệu để tự xác định vắc xin và thời điểm tiêm. Khi đi tiêm, người dân nên trao đổi với nhân viên y tế về sản phẩm hiện được phép sử dụng, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch tiêm phù hợp. [2]

Tóm lại, thông báo của WHO cho biết vắc xin cúm đang được điều chỉnh để phù hợp hơn với các vi rút được giám sát trên thế giới. Còn việc lựa chọn vắc xin cho một người cụ thể cần dựa trên sản phẩm được phê duyệt và hướng dẫn tiêm chủng tại nơi sinh sống — không phải chỉ dựa vào tên vi rút trong khuyến cáo.

Tài liệu tham khảo

1. WHO (27/2/2026). Recommended composition of influenza virus vaccines for use in the 2026–2027 northern hemisphere influenza season. Xem nguồn WHO
2. WHO (27/2/2026). Questions and answers: recommended composition of influenza virus vaccines for use in the northern hemisphere 2026–2027 season. Xem nguồn WHO
3. WHO (25/9/2026). Recommended composition of influenza virus vaccines for use in the 2027 southern hemisphere influenza season. Xem nguồn WHO